21 - Irati handia VTT

Bargargi lepoko aparkalekutik abiatuz, gainaldetik gorantz doan bide asfaltatua hartu, mendi etxeen artean ("Arthanolatze" seinalea). 500 metro urrunago, errepidea beherantz doa. Schroth mendi etxearen eskuinetik pasa eta pagadian barneratzen den bidezidor teknikoa hartu. Iraizabaleta lepoan (0,8 km), mendi-isurialdean beheranzko pista zabal eta irekitik jarraitu. Kunbotik igaro ondoren, gorantz doa. Oihantxoko Y bidegurutzean (2 km), eskuineko goranzko bidexka aukeratu. Bihurgune itxi batzuen ondoren, paisaia argitzen da eta Murrolatzeko etxolara iristen gara (3,1 km): parean, abere hespilaren ondotik pasa eta, ondotik, belarrean, mendi-mazela eskuinetik zeharkatzen duen bidezidor luzea hartu (GTVTT Pirinioak seinalea). Pagadiaren burua zeharkatu eta Eskaletaren tontorraren hegoaldeko lepora iritsi (4,3 km). Ezkerrera hartu gainaldetik gorantz doan bidexka berria hartzeko (seinalea). Lepotxipiko gailurrera iristen da (4,7 km). GR10 utzi eta ezkerrera hartu pixka bat gorantz doan bidezidorra. Gailur-lerroa igaro ondoren, Arthanolatzeko tontorraren oineko ordoki belartsurantz jaitsi (Behorlegiko tontorra ikusten da). Hara igo gabe (zorionez!), isurialde aldapatsuko bidezidorra hartu, eskuinera (kontuz ibili 500 metroetan). Kunboa pasa ondoren, bizkarra zeharkatu, eta belarretan gutxi ageri den eta pixka bat gorantz doan bidezidorrean segitu. Burkidoiko lepotik igaro (6,4 km) eta 350 m-etan, goranzko pistatik jarraitu. Bizkar belartsuan, Xardeka tontorrera igo daiteke (250 metrora eskuinera, joan-etorria), edo tontorra diagonalean hartu (bidezidorretik kanpo), bidezidorraren jarraipena pixka bat beherago aurkitzeko. Horrela, pagadiaren hegiaren eta Xardeka gailurreraren artetik igaro. Malkar harritsuetan (bi pasabide delikatu), jaitsiera zuzena hasi lepo belartsurantz (7,5 km). Behean, hiru bidezidorretatik, ezkerrena aukeratu, hurrengo konkorraren hegoaldeko hegalean. Ondotik, bidezidorra oihantxoaren gailurretik igarotzen da, eta zeharbide ia horizontala jarraitzen du, mendi-mazelaren bazterretik. Mendibel tontorraren hegoaldeko isurialdera iritsi (8,9 km). Handik Iratiko ordokia ikusten da. Eskuinerantz beherantz doan bidexka belartsua hartu, Sorhaluzeko artzain etxolara arte. Etxolaren aurretik igaro eta pistatik jaitsi (sigi-saga), Burdinkurutxetako mendateko errepideraino.

Burdinkurutxetako lepoko bidera iristean (10,7 km), 50 metrotan segitu, eta, lehen bihurgunearen barnean, ezkerreko bidetik jaitsi. Artzain etxolan, ezkerretara joan ibarraren hondorantz eta bi errekatxoren elkargunera. Behealdean, eskuineko bi errekak zeharkatu, ibarra igo ezkerraldetik oihan-bidezidorretik (artzain etxolaren azpitik pasatuz). Eremu higatuaren ondotik, pago handiaren ezkerraldeko pista hartu eta, belarretan 2 minutu zailen ondotik, etxola berri batera iritsi (Muluxene). Bertan, bi etxoletara doan pista igo. Goialdean, Burdinkurutxetako lepoko bide asfaltatutik doi-doia igaro (12,2 km) eta berehala ezkerrera jo, haranean gora doan belarrezko bidetik. Amaiera oso aldapatsua da. Goialdean, nahitaez, indartsuki pedalatu behar da 5 minutuz. Gailurrean (lepo belartsua), GTVTT seinaleak utzi, eta ezkerretik segi ur-biltegi biribila arte. Bertan (Irauko, Errozateko eta Urkuluko tontorrak ageri dira), mendi belartsuaren hegal osoa zeharkatzen duen bidezidor ia horizontala jarraitu, oihanaren urruneko goikora heltzeko. Bertara iristean (13,6 km), bizkarra zeharkatu eta ezkerretara doan bidezidorretik segitu, pudinga-blokeen arteko pasabidetik. Horrela, Zurzaiko leporaino jaitsi (etxola eta hespila).

Zurzaiko lepoan (14,3 km), ezkerreko errepidea hartu (Iratiko isurialdea) 450 m-etan eta gero, zubia pasatu eta, bide asfaltatua utzi eta eskuineko bidea hartu. Lehen hormaren ondoren, bide harritsu berri baten bihurgunera iritsi. Eskuinerantz jarraitu beharko da. Bidezidorra oihanean leuntzen da. Jarraitu bide nagusitik. Bidegurutzean (15,9 km), eutsi bide horizontalari. Errekatxoaren ondotik, bidea gorantz doa zuzen oihanean. Soilgune txikiko bihurgunearen ondoren, bideak lau jarraitzen du bizkar gainean. Argigunean (17,4 km), eskuinerantz jarraitu beharreko bide zabalago bat aurkitzen da. Oihanetik ateratzean, bidea bat-batean ezkerretara igotzen da, Okabeko borturantz. "Ezinezko igoera" da, ea nor igotzen den gorago! Bortuan, Y bidegurutzean (18,2 km – arrokak), tontorrerako bidezidorra ezkerretara utzi eta eskuinetik jarraitu (GR seinaleak). Goi puntutik pasa eta jaitsiera azkarra abiatu, belarretan zuzen, Okabeko harrespilen guneraino. Harrizko zirkuluetatik hurbil (19,3 km), jarraitu 30 m ezkerretara, seinalerantz (bidegurutzea). Ezkerrera jarraitu Oraateko leporantz (GRT09), hasieran bide belartsutik. Tarte horizontalaren ondotik, pagadirantz jaitsi pistatik. Oraateko leporaino ez da bidegurutzerik.

Oraateko lepoa iragan (21,2 km) eta pareko bide asfaltatuan beherantz abiatu. 300 metro beherago, eskuineko oihan-bidea hartu (“Iratiko etxeak” – “Casas de Irati” GRT09 seinalea). Goranzko zati laburraren ondoren, Y-n (21,9 km), ezkerreko bidea hartu. Oihan-zeharkaldi luzea hasten da, errei bakarreko pistatik, Ahuntzbideko gailur-lerroaren azpian. Bidezidorra gorantz doa pixka bat, gero beherantz egiten du berriro, bi bihurgune itxirekin (23,5 km) eta ondotik zuzen jarraitzen du. Iratze argigunetik pasatzean, eskuineko GRT seinalea (mendiko ibilbide luzeak) utzi eta pareko oihan-bidetik jarraitu. Jaitsiera azkarra eta zuzena da, baina adi egon, oraindik eskuinera egin behar baita angelu zuzenean oihan barnean (24,2 km), bide malkartsu eta estu berria hartzeko. Pasabidearen amaieran, ezkerreko bigarren bidea hartu errekara iristeko. Erreka ibitik iragan eta beste ertzera igo, eskuinera beherantz doan Oraateko errepidea aurkitzeko. Iratiko errepidearen bidegurutzean (25,2 km), erabat eskuinera hartu eta Irati errekaren ondoko errepidetik jaitsi. 100 metro igo ondoren, Y bidegurutzera iritsi.

Iratiko errepideko 26. mugarriaren gainean (25,9 km), pinu inklinatuaren Y bidegurutzean, bide asfaltatua utzi eta bide harritsua hartu ezkerretara. Errekarantz jaisten da (zubia) eta beste ertzetik igotzen. 1 km aurrerago, aparkalekuaren ondotik pasa (interpretazio-bidexka) eta zuzen jarraitu. Ezkerreko bidegurutzearen ondoren, oihan-pista ekialderantz doa eta haran oihantsuan gorantz doa. Errekak Nafarroako muga erakusten du. Igoera erraza da 2 km-etan. Gero, aldapa % 8tik % 10erakoa da, ondoko 3 km-etan hainbat ibar igotzeko. Pistak bihurgune bat egiten du Jauregizarreko lepo oihantsuan (32,4 km), eta laster elkargune batera iristen da: eskuineko 9. eta 11. BTT ibilbideak utzi eta zuzen jarraitu pista nagusitik. Ibilbidea errazagoa da Algetako hegalean. 2 km gorago, oihanetik ateratzean, Ibarrondoa artzain etxolaren ingurura iritsi. Baina ahalegina ez da amaitu. Orain, hegoaldeko mendi-hegal eguzkitsua zeharkatzen duen bide asfaltatutik igo behar da, ezkerraldeko mendi-leporaino. Lepoa bertatik ikusten da egun argietan. Errepideko 2,5 km-ak igo, % 12rainoko maldekin.

Igoera Leherra Mürkhüilla lepoan amaitzen da (37 km). Ezkerreko bi pistak utzi eta bide asfaltatu horizontaletik jarraitu (lehenago igaritako Oraateko ibar oihantsua eta Okabeko bortua ageri dira). 1,5 km egin ondoren, errepidea Sentsibile lepoaren hurbiletik pasatzen da (bihurgunea ezkerretara): bide asfaltatua hemen utzi. Eskuinetara 20 m belarretan egin ondoren, mendi-hegaletik doan gorriz eta zuriz seinaleztatutako bidezidorra hartu ezkerretara. Laster, Pellusegaineko iparraldeko hegalean, jaitsiera belarretan hasten da, bide bakarreko pista bihurritik. Bide harritsura iritsi, eta ezkerrera jarraitu, errepidea berriz aurkitu arte (40,3 km). Bide asfaltatutik 900 metroz jaitsi, eta gero eskuinera igo bide harritsu berritik. Hau da biltegira eta antena errepikatzaileetara iristeko azken oinazea. Antenen aitzinetik pasa eta belarretan zehar jarraitu Organbidexkako gailur-lerroan. Haizeak okertutako pagoen hurbiletik segi eta, gailur-lerroaren amaieran, ezkerretara oihanean jaisten den bidexka aurkitu. Jaitsiera aldapatsua zintzur batean amaitzen da (kontuz) eta mendi etxeen arteko errepidera heltzen da, Bagargiko aparkalekura iritsi aitzin.