La Piedra de la Espada / “Cueva de los Moros”

“…Cerca de San Vítor, en el canal de la fábrica eléctrica, existe otra [galería] sin explorar, en la que se encontró la espada que hay en el Museo de Orense, donada por el señor Conde Balvís…”; así é como describe Joaquín Arias Sanjurjo no Boletín da Comisión de Monumentos de Ourense, en 1914, a aparición da famosa Espada de Forcas, na coñecida coma Cova dos Mouros, no lugar de Tucela (parroquia de Forcas), durante os traballos de construción do Canal Vello, da man da muller de Manuel Fernández “O Eleno”, quen lla entregou ao enxeñeiro xefe da obra.

Era o citado Conde Valvís (apodado “O Ruca de Valverde”, por ser natural desa parroquia de Allariz) o enxeñeiro encargado da construcción do canal pola SEO (Sociedad Eléctrica Orensana). A sorte foi a súa afeción e dedicación á arqueolóxia, ingresando o singular achado no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense, onde hoxe se custodia.

A espada, datada no Bronce Medio (1250-1000 a.C.), presenta unha folla de broce con suave nervio central e rebaixes laterais que conforman un bisel simple, no enmangue conserva seis buratos para a empuñadura, que puidera ter sido de madeira, hoxe perdida.

Os traballos desenvolvidos entre 2010 e 2011 puideron dar co lugar exacto do achado, completando o contexto arqueolóxico dunha espada única na súa categoría, vinculándoa cun depósito, tal vez ritual, relacionado con lugares de tránsito e cursos fluviais.